Canolfan Grefft Rhuthun
Y Ganolfan i’r Celfyddydau Cymhwysol

← YN ÔL I'R ARCHIFAU

Stiwdio 6

Jason Braham

Cyfres Porthol Serameg 23 Mawrth – 05 Mai 2024

…………….

Cyfres o waith crefft mewn ffocws gan
wneuthurwyr serameg Cymreig
Curadur y gyfres: Wendy Lawrence

…………….

Dechreuais greu potiau ym 1972 wedi i mi gael fy mhenodi i ddysgu cerameg ochr yn ochr â cherflunwaith. Y tymor cyntaf hwnnw rhoddodd ychydig wythnosau gyda West Marshall yn Norfolk ddigon o ddechreuad i mi fod un cam ar y blaen i’r myfyrwyr. Yn fuan, fodd bynnag, roedden ni’n adeiladu odynau ar dir yr ysgol, yn cloddio ein clai ein hunain a llosgi ein lludw. Wedi fy ysbrydoli gan gasgliad fy rhieni o lestri cyffredin De-orllewin Lloegr a Ffrainc roeddwn yn ennill hyder yn fy nghrochenwaith fy hun. Yn ystod ein dyddiau yn Dorset roedd y Richard Batterham ifanc yn gymydog agos ac roedd y potiau brynodd fy rhieni ganddo bryd hynny yn sicr yn llywio’r fath o botiau roeddwn i am eu creu.

Ym 1982 mynychais gwrs haf Mick Casson yn Wobage. Roedd Mick yn athro ysbrydoledig a chymerodd fy ngwaith naid ymlaen.

Fodd bynnag, cyd-darodd y naid honno gyda fy mhenodiad i redeg adran gelf lle na fyddwn i’n dysgu cerameg felly cafodd grochenwaith ei gyfyngu i’r gwyliau ysgol. Prynom ni fwthyn fferm gydag ysgubor ddeulawr yn Swydd Henffordd, adeiladu odyn halen fwa cadwynog a chreais ddigon o botiau bob blwyddyn i gyflenwi ambell i oriel a chynnal arddangosfa yn rhywle.

Yn 2007 rhoddais orau i ddysgu a dechrau gweithio fel crochenydd llawn amser mewn stiwdio newydd yn Sir Faesyfed. Dyna rwyf wedi’i wneud ers hynny. Gydag ysgubor bolion fawr yn sied odyn adeiladais ddwy odyn, un ar gyfer halen (sydd ar fin cael ei hail-adeiladu) ac un arall ar gyfer crochenwaith caled – gwydredd lludw’n bennaf. Cafodd y ddwy eu hadeiladu gyda’r amcan o danio â choed, ond (er gwaethaf eu tarddiad yn Kilns Daniel Rhodes) nid yw’r naill na’r llall wedi llwyddo i gyrraedd y tymereddau uchaf heb help dau losgwr olew Swirlamiser dibynadwy. Rwy’n cymryd nad fi yw’r unig losgwr coed sy’n cael y cymorth hwn.

Mae fy ysbrydoliaeth yn parhau i ddod o lestri cyffredin Ewropeaidd a chrochenwyr yn nhraddodiad Leach a Cardew. Mae potiau ar gyfer bwyd a diod, y bwrdd a’r gegin yn dal yn greiddiol i fy ngwaith.